Okyanusların derinliklerine kadar ısınması, kasırga ve tayfunları bugüne dek görülmemiş bir güce taşıdı. Uzmanlara göre artık Kategori 5 bile yetersiz kalıyor; insan kaynaklı iklim değişikliğiyle beslenen bu dev fırtınalar için ‘Kategori 6’ tanımı, hem afet hazırlığı hem de kamuoyunun tehlikeyi doğru algılaması açısından kaçınılmaz hale geldi.

Küresel iklim krizi, yalnızca hava sıcaklıklarını değil okyanusların yapısını da kökten değiştiriyor.
Bilim insanları, deniz yüzeyinin altına kadar inen sıcak su tabakalarının, tropikal fırtınaların en büyük yakıtı haline geldiğini belirtiyor. Filipinler’in doğusu, Batı Pasifik, Karayipler ve Kuzey Atlantik’te “sıcak nokta” olarak adlandırılan bölgelerde fırtınalar artık karaya yaklaştığında zayıflamıyor; aksine güç kaybetmeden ilerliyor.

KATEGORİ 5 ARTIK YETMİYOR

Mevcut Saffir–Simpson ölçeğinde saatte 137 knot ve üzerindeki tüm fırtınalar Kategori 5 olarak kabul ediliyor. Ancak Tayvan Ulusal Üniversitesi’nden Prof. Dr. II Lin, bu sınıflandırmanın aşırı uçlardaki farkları gizlediğini savunuyor. Lin ve ekibi, rüzgâr hızı 160 knot’ı aşan sistemlerin “Kategori 6” olarak ayrı bir başlık altında tanımlanmasını öneriyor. Bu sayede hem bilimsel tutarlılığın artacağı hem de halkın riskleri daha doğru algılayacağı ifade ediliyor.

TARİHE GEÇEN DEV FIRTINALAR

2005’te Atlantik’i vuran Wilma Kasırgası, 2013’te Filipinler’i yerle bir eden Haiyan Tayfunu ve 2019’daki Hagibis Tayfunu, önerilen Kategori 6 sınırlarını zorlayan örnekler arasında. 2015’te Meksika açıklarında oluşan Patricia Kasırgası ise 185 knot’ı aşan rüzgârlarıyla bugüne kadar ölçülen en güçlü tropikal siklon olarak kayıtlara geçti.

SON 10 YILDA PATLAMA YAŞANDI

Veriler endişe verici: 1982–2011 arasında 160 knot üstü yalnızca 8 fırtına kaydedilirken, 2013–2023 döneminde bu sayı 10’a yükseldi. Son 40 yılda yaşanan 18 aşırı fırtınanın yarısından fazlası sadece son on yılda meydana geldi.

TEHLİKENİN %70’İ İNSAN KAYNAKLI

Araştırmalar, sıcak nokta bölgelerindeki artışın yüzde 60–70’inin insan faaliyetlerinden kaynaklandığını gösteriyor. Uzmanlara göre Kategori 6’nın resmen tanınması, hükümetlerin afet planlamasını güçlendirecek ve milyonlarca insanın karşı karşıya olduğu tehdidi daha görünür kılacak.

KAYNAK