Yanıt: Öğrenildiğinde Ufku iki katına Çıkaran şeyler
dilimizin şaşırtan yolculuğu: çandan cana uzanan bir hikâye
türkçemiz, bazen bizi şaşırtan dönüşümleriyle dolu bir hazine. bu hazinelerden biri, yaygın olarak bilinen 'canına ot tıkamak' deyiminin aslında 'çanına ot tıkamak'tan geldiği gerçeği.
bu ilginç deyimin kökeni, ibni kemal'in anlattığı bursa'nın fethine uzanıyor. orhan bey'in şehri ele geçirdikten sonra uyguladığı strateji, zamanla dilde yeni bir ifadeye dönüşmüş. küffar yerine müslümanları yerleştirmesi, mecazi anlamda 'çanlarına ot tıkamak' olarak nitelendirilmiş.
ancak deyimin asıl kökeni, günlük hayatın ta içinden geliyor. yaylalarda, akşamları ineklerin çanlarına ot tıkılırmış. nedeni basit: ahır ile yatak arasında sadece ince bir tahta olduğundan, çanların sesi rahatsızlık verirmiş. çanlara tıkılan ot, bu gürültüyü engellemenin pratik bir yoluymuş.
zaman içinde 'çanına ot tıkamak', ses çıkarmasını engellemek anlamından yola çıkarak, birini susturmak veya etkisiz hale getirmek manasına evrilmiş. dildeki ses benzerliği nedeniyle 'çan', zamanla 'can'a dönüşmüş ve deyim bugünkü halini almış.
bu deyim, dilimizin nasıl zenginleştiğini ve değiştiğini gösteren harika bir örnek. günlük bir uygulamadan doğan, tarihsel olaylarla beslenen ve zaman içinde şekil değiştiren bu ifade, türkçenin canlı ve dinamik yapısını gözler önüne seriyor.
belki de bundan sonra 'canına ot tıkamak' deyimini her duyduğumuzda, aslında bir çanın sessiz kalma hikâyesini hatırlayacağız. dilimizin bu şaşırtıcı yolculuğu, kelimelerin nasıl yeni anlamlar kazanıp evrildiğinin çarpıcı bir göstergesi.
4Beğeniler
Normal
