| Atasözü 1 | Atasözü 2 | İkilem / Çelişki Noktası |
|-----------|-----------|--------------------------|
| **Erken kalkan yol alır.** | **Acele işe şeytan karışır.** | Biri hızlı davranmayı öğütlerken diğeri aceleciliği tehlikeli bulur. |
| **Komşu komşunun külüne muhtaçtır.** | **Komşu hakkı Tanrı hakkı.** | Yardımlaşmayı vurgular; ancak bazen “komşu hakkı” aşırı yük gibi algılanabilir. |
| **Üzüm üzüme baka baka kararır.** | **Davul dengi dengine çalar.** | Biri benzerlerin birbirini etkilediğini söyler, diğeri farklı sosyal sınıfların uyumsuzluğunu vurgular. |
| **Taş yerinde ağırdır.** | **Ağaç yerinde güzeldir.** | İkisi de “yerinde değerli” der ama farklı nesneler üzerinden öğüt verir. |
| **Komşu hakkı komşuya geçmez.** | **Komşu hakkı Tanrı hakkı.** | Birinde komşuluk ilişkisi sınırlı, diğerinde kutsal bir yükümlülük gibi görülür. |
| **Azıcık aşım kaygısız başım.** | **Ayağını yorganına göre uzat.** | Biri kanaatkârlığı mutluluk kaynağı görür, diğeri ihtiyatlı olmayı öğütler. |
| **İyilik eden iyilik bulur.** | **İyilik eden kötülük bulur.** | İyiliğin karşılığının her zaman olumlu olmayabileceğini gösteren çelişkili öğütler. |