''Onlardan bir kısmı vardır kitabı bilmezler.Onlar sadece zanlara uyarlar.''Elleriyle kitap yazıp 'bu Allah'tandır' derler.'' (Bakara 78-79)

Bu ayet, cehaleti bilgisizlik olarak tanımlamaz.Cehalet burada bilginin kalbe inmemesi hâlidir.“Bilmezler” denilenler, okumayanlar değil;okuduğunu kendine indirmeyenlerdir.

Metni bilen ama hakikati tanımayan bilinç,en tehlikeli bilinçtir.Çünkü artık yanlışı doğru sanmaz;doğruyu kendine uydurur.Ayetin işaret ettiği “zan”,basit bir tahmin değildir.Zan; zihnin, hakikat boşluğunukendi korkuları, arzuları ve çıkarlarıyla doldurmasıdır.Hakikat gelmediğinde,zihin susmaz.Zihin üretir.Ve ürettiğini “ilahi” diye sunar.“Ellerimizle yazdık” ifadesifiziksel bir kalemi değil;bilincin yönlendirilmesini anlatır.


İnsan, kendi nefsinden çıkan düşünceyiAllah adına konuşmaya başladığındahakikatten en uzağa düşer.Çünkü Allah adına konuşan bilinç,artık dinlemez.Sorgulamaz.Dönüşmez.Bu ayet sadece din adamlarına değil;kendi zihnini mutlak kabul edenher insana iner.Okuduğu metin onu değiştirmiyorsa,o metin bilgi olarak kalmıştır;hakikat olmamıştır.Bakara 78–79’un mühürlediği gerçek şudur:Hakikat, zanna yaslanmaz.İlahi olan, egoya hizmet etmez.Kitap elde değil;kalpte açılır.